Gik Makelo Rust Kod Oboke E Tower mag Koyo Bang’ Higni Mang’eny Ka Otiyo

 

 

 

 

 

 

I. Yo ma ng’ato nyalo ng’adogo ng’ato: ng’ato ng’adogo ng’ato gi kemikal mag stima ema locho e yore mag ketho kod ng’ado

 

 

 

 

 

Gik ma itiyogo mag chuma mag tower mag ng’ich (thothne gin chuma ma nigi carbon kod chuma ma nigi ng’ich) bedo e alwora ma pi - yamo romoe kuom kinde malach, kama sel mang’eny ma nigi ng’ich matin losore mayot e wi lowo, ma kelo ng’ich ma dhi nyime gi kemikal mag stima – ma en gino ma kelo ng’ich kendo.

 

Atom mag chuma ma ni e alwora mar anode ng’ado bura e wi oksidason kendo mos e mos giyudo ng’injo mag chuma (Fe → Fe2+ + 2e−), ma kelo ketho ma dhi nyime mar chuma; dwoko piny nyalo timore e alwora mar katod, kama oksijen ma oting’o pi riwre gi elektron mondo okel ion mag haidroksaid (O2 + 2H2O + 4e-→ 4OH-), ma dhi nyime gi kelo dwoko mar ng’injo.

 

 

Hadroksid mar chuma [Fe(OH)2] ma wuok kuom dwoko mar ng’injo, medo bedo gi oksijen kendo bedo hadroksid mar chuma [Fe(OH)3], ma bang’e oloso ng’injo ma ng’ich kendo ma nigi ng’injo. Mopogore gi filim mapek mag oksaid mar chuma, rust oknyal chiwo arita; kar mano, oting’o muya kod oksijen, ma miyo ng’injo mar chuma ma iye ng’injo mapiyo.

 

 

Makamana ka ion mag kloraid nitie e pi, gidonjo mapiyo e filim ma ni e wi chuma mondo gilos sel ma ogeng’ore, ma kelo ng’injo ma ni e wi chuma.

 

 

Kaka ng’injo medore kinde ka kinde, ng’injo ma bang’e bedoe, ma en gima kelo ng’injo ma kinde machuok e tower mang’eny ma ng’injo bedoe.

 

 

 

 

 

 

II. Gik Ang’wen Madongo ma Keto Rust Obed Mapiyo: Gik ma Kelo Rust Opong’ Mapiyo E Higni 3-5

 

(1) Ketho mar Pi ma Riembo Medo Maduong’ Kido mar Korosi

 

 

 

 

 

 

Pi ma ng’ato ng’ado tiyo kaka “katalis” mar ng’ado tower ma ng’ato nyalo ng’ado. Kuong’ruok mar pi miyo chuma bedo mapiyo kendo en gima duong’ ahinya ma miyo chuma bedo mapiyo. E kinde ma itiyo gi tower mar ng’ich, ng’ich ma dhi nyime miyo pi bedo gi gik ma nigi chumbi kaka ions mag kloraid kod radikal mag sulfate e pi, ma medo ahinya nyalo mar pi ma ng’ich kendo medo ng’ich mar pi ma ng’ich ma nyalo ketho pi nyadi 3 nyaka 5.

 

 

E kindeno, pH ma ok ochung’ne pi ma ng’ato ng’ado medo ng’injo: ka pH ni piny mar 6.5, pi bedo gi asidi kendo onyalo ng’injo ng’injo mar chuma; ka pH okadho 9, ng’injo nyalo bedo mayot. Skala ma oumo wi chuma kelo ng’injo ma ni e bwo-, ma kelo pogruok e kind oksijen ma ni e alwora kendo miyo ng’injo bedo mapiyo.

 

 

 

 

 

Kaachiel gi mago, yo ma itiyogo e ng’ado pi kendo keto yamo e wi ot ma ng’ich pong’o oksijen ma osebedo ka ng’ich e pi (ma thothne bedo 8-10 mg/L), ma dhi nyime miyo ng’wech mar katod bedo motegno kendo miyo ng’wech dhi nyime. Gik matindo tindo kaka bakteria kod algae ma ni e pi loso gik ma ngima, kendo gik ma giloko e ringregi kelo gik ma nigi asidi kaka haidrojen salfaid, ma medo ketho filim ma ng’ato nyalo ng’iyogo gik moko e wi chuma kendo medo ng’injo ma ni e wi chuma.

 

 

 

(2) Ketho mapiyo mar gik ma geng’o ng’injo miyo chuma bedo gi gik ma geng’ogi

 

 

 

 

Gik ma geng’o ng’injo e wi gik ma oting’o chuma mag tower ma ng’ich tiyo kaka yo mokwongo mar geng’o ng’injo. Ka ng’ato otho mapiyo, mano miyo chuma bedo e alwora ma nyalo kethogi, ma miyo chuma bedo gi ng’injo mapiyo.

 

Kapo ni ng’ato ok nyal tiyo maber, mano wuok kuom gik adek: mokwongo, ketho mag gedo – e kinde ma iketoe, tower mang’eny ma ng’ato nyalo ng’adogo ng’ato bedo gi ng’injo ma ok ochopo e wi chuma (ma ok nyal chopo rang’iny mar Sa2.5), ma kelo ng’injo ma ok ber e kind gik ma oting’o kod chuma, kendo bang’e ng’injo kod ng’injo ma bang’e; mar ariyo, ketho alwora – ler mar ultraviolet, lokruok mag liet mag odiechieng’, ng’injo mar pi kod ng’injo mar buru e alwora ma nigi yamo ma oyawore, ma ng’injo mos e piny kendo gik ma ng’injogo ng’injo, ma miyo ritogi bedo ma ok nyal tiyo;

 

 

<2Zepa> mar adek, gap mag gedo – gik ma oumo ok nyal keto e yo maromre e weld, flange kod gik ma riwre, kama pi kod buru chokore, kendo gibedo “kuonde ma masira” mag ng’injo ma ng’injo mokwongo kendo ma donjo mos e iye.

 

 

 

(3) Gik ma ok oromo e yiero gik moko kod losogi miyo teko mar geng’o korosi bedo matin

 

 

Yiero gik ma ok owinjore en gima duong’ ma kelo ng’injo kuom kinde machuok e wi tower mag ng’injo. Mondo omed dwoko piny nengo, jomathoth ma loso gikmoko tiyo kod chuma ma kawaida ma nigi carbon kata chuma ma nigi galvanized e loso gik ma rito gik moko kod gik mamoko, ma nigi teko ma ok ber mar geng’o ng’injo, ahinya ahinya e kuonde ma nigi pi mang’eny ma nigi chumbi mang’eny kata ma nigi asidi kendo ma ng’injo nyalo kethore mapiyo ahinya.

 

Ka ok oromo ng’injo mar ng’injo ma nigi ng’injo ma ok oromo kendo kaka yore ma ok owinjore mag loso ng’injo miyo ng’injo ma nigi ng’injo ng’injo mapiyo kendo ng’injo, ma miyo ng’injono weyo bedo gi teko mar ritogi. E kindeno, loso ma ok owinjore mar gedo mar tower mar ng’ich, kaka bedo gi gap mang’eny ahinya e kama gik moko riwre kod ng’ado pi ma ok ber, miyo pi chokore kuom kinde malach kendo kelo gik ma nyalo ketho piny. Ka ok olosi maber bath ot ma malo ma yamo ng’adoe, mano miyo yamo ma ng’ich ng’ich, ma miyo muya mar pi ng’ich e wi chuma kendo miyo chuma bedo marach ahinya.

 

 

 

(4) Tich ma ok owinjore kendo rito gik moko medo ng’injo

 

 

 

Jomathoth ma tiyo gi masinno weyo tiyo kod rito gik ma kelo ng’ich pile ka pile, ma weyo gik ma kelo ng’ich ma ok fweny kendo ma ok ochung’ne, ma bang’e gimedo dongo mapiyo kendo gibedo gi ng’ich.

 

Gik ma pile ma nyalo bedo ni ok odhi kare e rito pi gin kaka: ok otim nonro pile ka pile mar pi ma ng’ato ng’ado kendo medo gik ma geng’o ng’injo kod gik ma geng’o ng’injo e kinde, ma kelo ketho mar pi ma dhi nyime;

 

ka ok otimo gik maler kinde ka kinde, gik ma ngima kod gik ma ni e iye mar ot ma malo, ma medo ng’injo ma ni e alwora; ng’ato ok ng’iyo kinde ka kinde gik ma oting’o gik ma geng’o ng’injo kendo loso gik ma otur kendo ma ng’injo e kinde, ma miyo chuma bedo maler kinde ka kinde;

 

onge yore mag geng’o ng’ich e kinde chwiri, ma kelo ng’ich e gik ma nigi chuma nikech ng’ich- ng’ich kendo bedo kuonde ma ng’ich nyalo ng’ich.

 

 

 

III. Kar tieko

 

 

Rusting kod ng’injo e tower mag ng’injo bang’ tiyo kuom higni mang’eny ok okel gi gimoro achiel, to nikech riwruok mar ng’injo mar stima kaka gik madongo, kaachiel gi ng’injo ma kinde malach mar ketho ber mar pi, ketho mar gik ma oumo, ketho mag gik moko kod gedo, kod tiyo ma ok owinjore.

 

 

Mondo omed ngima mar tower mag ng’ich, nyaka ochakre kuom kama gik moko wuokie: yiero gik ma nyalo geng’o ng’ich ahinya, keto gik ma nyalo geng’o ng’ich ahinya e yo maromre, keto teko mar rito ber mar pi ma ng’ich, timo nonro mag tich kod rito gik moko pile ka pile, kod ng’ado bura kuom gik ma nyalo geng’o ng’ich. En mana e yo ma kamano e ma inyalo dwoko piny ng’injo ma ng’ato nyalo ng’injogo kendo geng’o ng’injo kod ng’injo ma ok ochopo e kinde.